1. Thông tin
– Tên gọi: Ngô Giáp Đậu
Hiệu: Tam Thanh
Biệt hiệu: Sự Sự Trai
– Sinh năm 1853 (Quý Sửu) tại làng Tó, hương Tả Thanh Oai, huyện Thanh Oai, trấn Sơn Nam Hạ, tỉnh Hà Đông, Việt Nam (nay là xã Đại Thanh, huyện Thanh Trì, Tp. Hà Nội, Việt Nam)
Mất năm 1929 (Kỷ Tỵ) (76 tuổi) tại Việt Nam (nay là Việt Nam)
– Giới tính: Nam
– Quốc tịch: Việt Nam
Dân tộc: Kinh
– Là nhà văn, nhà giáo, nhà sử học thời nhà Nguyễn trong lịch sử Việt Nam.
2. Hôn nhân và gia đình
a) Thân thế
– Ông nội là Ngô Thì Hiệu và bà nội là Trương Từ Thuận
– Bố là Ngô Thì Giai và mẹ là Nguyễn Thị Quyển
Đời 37 chi Giáp
Con thứ 2 trong gia đình 5 anh chị em (Ngô Thời Bính, Ngô Giáp Đậu, Ngô Thì Thông, Ngô Thị Khiêm và Ngô Thi Khanh)
b) Hôn nhân và con cái
– Quan hệ gia đình với 2 vợ là Lê Từ Mẫn và Đặng Thị Phú
– Có 5 người con: (4 con trai và 1 con gái)
Con trai: Ngô Mạnh Chữ, Ngô Thục Chương, Ngô Môn và Ngô Đức Định.
Con gái: Ngô Thị Ninh
c) Hậu duệ
– Cháu nội: Ngô Đức Quang, Ngô Đức Hải, Ngô Đức Lâm, Ngô Thị Hiền, Ngô Thị Hiếu và Ngô Đức Định.
3. Con người và tính cách
ngotoc.vn: “người suốt đời tận tụy với nghề dạy học và biên soạn sách (đa phần là sách sử)”
4. Cuộc đời và sự nghiệp
Năm 1853 (Quý Sửu)
Nhà Nguyễn – Tự Đức 6
Năm 1891 (Tân Mão)
Thi đỗ Cử nhân tại trường thi Hà Nam (tức trường Hà Nội và Nam Định hợp thi)
Được bổ làm hành tẩu
Làm chức Giáo thụ
Tri huyện
Đốc học Nam Định
Năm 1881 (Tân Tỵ)
Nhà Nguyễn – Tự Đức 36
Bố qua đời
Năm 1899 (Kỷ Hợi)
Nhà Nguyễn – Thành Thái 10
Soạn cuốn Hoàng Việt hưng long chí
Năm 1908 (Mậu Thân)
Nhà Nguyễn – Duy Tân 1
Soạn cuốn Đại Nam Quốc tuý và cuốn Hiện kim Bắc Kỳ địa dư sử
Năm 1911 (Tân Hợi)
In cuốn Trung học Việt sử toát yếu và cuốn Trung học Việt sử biên niên toát yếu
Năm 1913 (Quý Sửu)
Soạn cuốn Mạnh học Trung cao đẳng giáo khoa thư
Năm 1929 (Kỷ Tỵ)
Nhà Nguyễn – Bảo Đại 4
Đảng Lập hiến Đông Dương 6
Hội Việt Nam Cách mạng thanh niên 4
Tân Việt cách mạng đảng 4
Đông Dương Lao động đảng 3
Đảng Việt Nam Độc lập 3
Đông Dương Cộng sản đảng 1
An Nam Cộng sản đảng 1
Đông Dương Cộng sản Liên đoàn 1
5. Tác phẩm và công trình tiêu biểu
Hoàng Việt hưng long chí (chữ Hán)
Trung học Việt sử toát yếu (chữ Hán, 4 quyển)
Đại Nam Quốc túy (văn xuôi Nôm)
Hiện kim Bắc Kỳ địa dư sử
Trung học Việt sử biên niên toát yếu
Mạnh học Trung cao đẳng giáo khoa thư (chữ Nôm)
Thanh Oai Ngô gia thế phả
6. Vinh danh
Trong 20 người thuộc nhóm Ngô gia văn phái
7. Tham khảo
a) Internet
ngotoc.vn: Ngô Giáp Đậu
wikipedia.org: Ngô Giáp Đậu
b) Ấn phẩm
Bản Phả của Hán Quốc công Ngô Lan (1477 Đinh Dậu, Hồng Đức Lê Thánh Tông)
Bản Phả chữ Hán của Ngô Ái (1871 Tân Mùi, Tự Đức 12)
Từ điển văn học của Lại Nguyên Ân (2004 Giáp Thân, Nhà xuất bản Thế giới)
Tìm hiểu kho sách Hán Nôm của Trần Văn Giáp (2003 Quý Mùi, Nhà xuất bản Khoa học xã hội, Hà Nội)
Tinh tuyển văn học Việt Nam của Hoàng Hữu Yên (2004 Giáp Thân, Nhà xuất bản Khoa học xã hội, Hà Nội)