1. Thông tin
– Tên gọi: Khương Nữ Oa (女娃) hay Nữ Oa thị (女媧氏), Oa Hoàng (媧皇), Nữ Hi thị (女希氏) hay Tinh Vệ (精卫 | 精衛 | Jīngwèi)
Có bản đề cập đến tên gọi với hình tượng của nàng Tinh Vệ
Dân gian gọi: Nữ Oa nương nương (女媧娘娘)
– Chưa rõ năm sinh năm mất tại (nay là Việt Nam)
Là nhân vật huyền thoại trong huyền sử Trung Quốc và Việt Nam
2. Hôn nhân và gia đình
a) Thân thế
– Dòng họ Khương
– Ông nội là Khương Thiếu Điển và bà nội là Nữ Đăng.
– Bố là Khương Thạch Niên và mẹ là Mãng Thuỷ Thính Bạt
Cũng có thông tin rằng xuất hiện từ khi núi Côn Lôn thành hình
b) Hôn nhân và con cái
– Quan hệ gia đình với chồng là Phục Hy
3. Con người và tính cách
Ngoại hình là đầu người thân rắn
4. Cuộc đời và sự nghiệp
Con thứ 3 trong gia đình 3 anh em (đế Lâm Khôi, Phục Hy và Khương Nữ Oa)
Làm thủ lĩnh thị tộc
Một ngày, nhớ đến vị tạo ra đất nước là Bàn Cổ, nhưng cảm thấy vẫn thiếu điều gì đó. Khi suy niệm nhìn xuống dưới nước sông Hoàng Hà, hình bóng hiện lên và chợt nghĩ ra là thiếu con người, liền tham chiếu bản thân, dùng bùn của sông tạo nên thân hình con người, và dùng pháp thuật để có sự sống. Rồi tạo ra người khoẻ mạnh là đàn ông, người mềm yếu hơn là đàn bà, ban sinh thực khí, phân bổ khắp mặt đất và dạy luân lý hôn nhân vợ chồng. Muốn dân chúng được vui, quên đi nỗi khiếp sợ, bèn lấy tre làm nhạc cụ gọi là ống sênh, và các nhạc cụ khác như Hoàng phến
Dâng đồ tế để xin đấng tạo hóa cho phép được lấy người anh trai là Phục Hy làm chồng. Khi khói đốt từ lễ vật vẫn giữ nguyên dạng quện vào nhau nghĩa là được chấp thuận.
Giúp dân chúng trong hoạn nạn, diệt Ngưu vương
Sách Sử ký do Tư Mã Thiên chép trong Tam Hoàng Bổn Ký: Ở trên thiên cung, thủy thần Cung Công làm phản đem quân thiên ma đánh thiên giới. Hỏa thần Chúc Dung bèn đem quân ra đánh, cuối cùng đã dẹp được loạn tặc. Cung Công đã bị Chúc Dung đánh bại, Cung Công đụng vào vách núi Bất Chu ở phía tây. Núi này vốn là một cây trụ chống trời, đã bị Cung Công húc làm gãy. Trụ trời bị gãy sụp, nước của thiên hà rơi xuống trần gian. Nhìn thấy cảnh nước sôi lửa bỏng, Nữ Oa thương tâm không nỡ nhìn nhân dân lâm vào cảnh cực khổ, bà bèn quyết tâm vá lại bầu trời. Nữ Oa đã bay lên khắp nơi thiên, tìm đá ngũ sắc để vá trời. Sau khi đã tìm đủ viên đá ngũ sắc, bà đã lấy đá ngũ sắc vá lại bầu trời. Nhưng Bất Chu Sơn đã bị đổ, bầu trời thiếu đi chân chống nên Nữ Oa đã dùng 1 chân của Thần Ngao để làm trụ chống trời. Từ lúc đó nước trên thiên cung không còn chảy xuống trần gian gây họa dân chúng.
Truyền thuyết về truyện diệt Ngưu vương: Con quái vật này thường đe dọa hãm hại con người bằng hai cái sừng và hai tai khổng lồ. Nữ Oa khống chế bằng cách xỏ một sợi dây phép vào mũi Ngưu vương.
Xây một lâu đài tráng lệ bằng những vật liệu xây cất được các Sơn thần hoàn tất chỉ trong một đêm.
Sách Sơn Hải kinh lại chép: Một lần Tinh Vệ ra Đông Hải chơi chẳng may thuyền bị sóng đánh đắm mà chết đuối. Linh hồn nàng oán hận biển cả nên hóa thành một con chim xinh đẹp, ngày ngày nàng bay đến núi Tây ngậm đá mang thả xuống hòng lấp biển để trả thù. Từ đấy nhân gian gọi luôn giống chim này là Tinh Vệ, nghĩa bóng người ta dùng điển tích chim Tinh Vệ ngậm đá để lấp biển (精衛填海; Tinh Vệ điền hải), chỉ việc oán thù sâu xa.
Năm 3080 TCN bố qua đời.
5. Vinh danh
Được cho là nữ thần thuỷ tổ trong thần thoại Trung Quốc
Một trong Tam hoàng Ngũ đế
Nữ thần bảo trợ cho Gia đình
Mộ táng tại huyện Tây Hòa, tỉnh Hà Nam, Trung Quốc
Vua Đường Túc Tông cho làm tế miếu Nữ Oa và tôn làm Quốc quân
6. Tham khảo
a) Internet
b) Ấn phẩm
Sơn Hải kinh