1. Thông tin
– Tên gọi: Ngô Cảnh Hoàn (吳景桓) hay Ngô Phúc Hoàn (吳福桓)
Tự: Tấn Phủ (進甫)
Biệt danh: Ông Tiền Trạch (翁前擇)
Tước hiệu: Thu Lĩnh hầu (收領侯)
– Sinh năm 1720 (Canh Tý) tại hương Trảo Nha, xã Đại Lộc, huyện Thạch Hà, phủ Đức Quang, trấn Nghệ An, Đại Việt (nay là thị trấn Nghèn, huyện Can Lộc, tỉnh Hà Tĩnh, Việt Nam)
Mất năm 1786 (Bính Ngọ) (66 tuổi) tại Đại Việt (nay là Việt Nam)
– Giới tính: Nam
– Quốc tịch: Đại Việt
Dân tộc: Kinh
– Là chính trị gia thời nhà Lê trung hưng trong lịch sử Việt Nam.
2. Hôn nhân và gia đình
a) Thân thế
– Ông nội là Ngô Phúc Thụ
– Bố là Ngô Phúc Thận và mẹ là Lê Thị
b) Hôn nhân và gia đinh
– Quan hệ gia đình với 3 vợ là Trịnh Thị, 2 và Phan Thị Thuấn
– Có 6 người con trai: Ngô Lượng Lang và 5 người nữa
c) Hậu duệ
– Cháu nội: Ngô Phúc Chu và Ngô Phúc Thuỳ
3. Cuộc đời và sự nghiệp
Con một trong gia đình
Năm 1720 (Canh Tý)
Nam triều nhà Lê – Bảo Thái – Dụ Tông
Đàng ngoài chúa Trịnh – An Đô vương
Đàng trong chúa Nguyễn – Minh Vương Quốc chúa
Cùng với chú họ là Ngô Phúc Cung theo học Nguyễn Nghiễm.
Triều Lê – Cảnh Hưng – Hiển Tông
Giữ chức Tổng binh Chỉ huy sứ. Được vua Lê Hiển Tông sai quản lĩnh đội Tiền Trạch, được bằng hữu gọi là Ông Tiền Trạch (翁前擇)
Năm 1786 (Bính Ngọ)
Nam triều nhà Lê – Cảnh Hưng – Hiển Tông/ Chiêu Thống
Đàng ngoài chúa Trịnh – Đoan Nam vương/An Đô vương
Nhà Nguyễn Tây Sơn – Thái Đức
Quân Tây Sơn vượt sông Gianh đánh ra Bắc
Nhận lệnh Đoan Nam vương Trịnh Tông, cùng Hậu Trạch chưởng quản Phan Trọng Yêm dàn chiến đĩnh ở bến Thuý Ái (nay là phường Thuý Ái, quận Hai Bà Trưng, Hà Nội) để ngăn chặn chiến thuyền của Nguyễn Huệ.
Khi sắp ra quân, em họ là Cảnh Trương vỗ vai bảo:
– Chuyến này anh đừng nên đi. Hễ đi tất gặp rủi ro!
Bèn cười trừ:
– Thân làm tướng gặp lệnh thì phải đi, giặc đến thì phải đánh, thắng bại sống chết âu là cái sự thường. Vả, vận nước đã thành thế này, tôi không đi phỏng có được chăng?
Trong trận cầm giáo đứng đốc suất quan binh tác chiến, chưa được vài khắc thì bị trúng đạn thần công, ngã nhào xuống sông mà chết. Hai người con trai theo cùng cũng tử trận.
4. Vinh danh
Năm 1786 (Bính Ngọ)
Nam triều nhà Lê – Cảnh Hưng – Hiển Tông/ Chiêu Thống
Đàng ngoài chúa Trịnh – Đoan Nam vương/An Đô vương
Nhà Nguyễn Tây Sơn – Thái Đức
Đến kỳ chung thất (49 ngày), người vợ thứ 3 là Phan Thị Thuấn đón thầy tăng đến một ngôi chùa ở Kinh Bắc lập đàn chay siêu độ cho linh hồn suốt 7 ngày đêm. Đúng bách nhật, bà ăn vận tươm tất, từ giã khắp lượt bà con họ hàng, rồi gieo mình xuống nước tuẫn tiết theo chồng.
Năm Chiêu Thống
Triều đình truy xét, phong là người tiết nghĩa.
Họ Ngô Trảo Nha chiêu hồn mai táng trên núi Nghèn.
Người dân ở hương Tập Phúc, xã Trảo Nha cũng lập đền thờ Trung Liệt, được phong trung đẳng tôn thần.
Dân làng Thuý Ái lập đền thờ hai ông bà, nay là dốc Vĩnh Tuy, quận Hai Bà Trưng, Tp. Hà Nội
5. Tham khảo
a) Internet
vi.wikipedia.org: Ngô Cảnh Hoàn
ngotoc.vn: Ngô Cảnh Hoàn
b) Ấn phẩm
Bản Phả của Hán Quốc công Ngô Lan (1477 Đinh Dậu, Hồng Đức Lê Thánh Tông)
Họ Ngô Việt Nam-Lược sử-Sự kiện-Nhân vật-Hệ phả của Ngô Đức Thắng (2000 Canh Thìn, Hà Nội)