1. Thông tin
– Tên huý: Ngô Thì Trí hay Thời Trí
Hiệu: Dưỡng Hạo
Tước vị: Hữu thị lang bộ Hộ
Tước hiệu: Bính Phong hầu
– Sinh năm 1766 (Bính Tuất) tại làng Tó, hương Tả Thanh Oai, huyện Thanh Oai, trấn Sơn Nam Hạ, tỉnh Hà Đông, Đại Việt (nay là xã Đại Thanh, huyện Thanh Trì, Tp. Hà Nội, Việt Nam)
Mất năm 1822 (Nhâm Ngọ) (56 tuổi) tại Đại Việt (nay là Việt Nam)
Chưa rõ ràng năm mất
– Giới tính: Nam
– Quốc tịch: Đại Việt
Dân tộc: Kinh
– Là chính trị gia, nhà văn thời nhà Lê trung hưng trong lịch sử Việt Nam.
2. Hôn nhân và gia đình
a) Thân thế
– Ông nội là Ngô Thì Ức và bà nội là Tưởng Thị
– Bố là Ngô Thì Sĩ và mẹ là Nguyễn Thị
b) Hôn nhân và con cái
– Có 3 người con trai: Ngô Thời Trị, Ngô Thời Triệu và Ngô Thời Quý
c) Hậu duệ
– Cháu nội: Ngô Thời Liêu, Ngô Thời Hân, Ngô Ái, Ngô Thời Vị và Ngô Thời Sủng,
3. Con người và tính cách
vi.wikipedia.org viết: [ông] không viết nhiều, ít khi đề vịnh. Nhưng những bài viết khi có việc (chủ yếu gửi cho anh em và con cháu) đều rất tình cảm, giản dị, chân thật.
4. Cuộc đời và sự nghiệp
Con cả trong gia đình 4 anh em (Ngô Thì Trí, Ngô Thì Hoàng, Ngô Thì Nhân và Ngô Thì Vị)
Năm 1766 (Bính Tuất)
Nam triều nhà Lê (Lê trung hưng) – Cảnh Hưng/Hiển Tông 26
Đàng ngoài chúa Trịnh – Minh Đô vương 1
Đàng trong chúa Nguyễn – Định vương 1
Năm 1771 (Tân Mão) khi 5 tuổi
Nam triều nhà Lê (Lê trung hưng) – Cảnh Hưng/Hiển Tông 31
Đàng ngoài chúa Trịnh – Tĩnh Đô vương 4
Đàng trong chúa Nguyễn – Định vương 6
Mẹ mất
Làm quan, giữ việc biên soạn, tu thư ở sử quán
Đề xướng (và khởi công biên soạn tập đầu tiên) việc sưu tập các tác phẩm của dòng họ Ngô Thì, thành bộ sách Ngô gia văn phái
Năm 1780 (Canh Tý) khi 14 tuổi
Nam triều nhà Lê (Lê trung hưng) – Cảnh Hưng/Hiển Tông 40
Đàng ngoài chúa Trịnh – Tĩnh Đô vương 11
Nhà Nguyễn Tây Sơn – Thái Đức 2
Ngày 22/10 (29/8) buổi tối, bố qua đời.
Sang sống với anh khác mẹ là Ngô Thì Nhậm
Năm 1788 (Mậu Thân)
Nam triều nhà Lê (Lê trung hưng) – Chiêu Thống 2
Đàng ngoài chúa Trịnh – Tĩnh Đô vương 11
Nhà Nguyễn Tây Sơn – Thái Đức 10 – Quang Trung 1
[Nguyễn Huệ ra Bắc lần thứ hai. Vua Lê và chúa Trịnh đều đã đổ]
Theo anh là Ngô Thì Nhậm ra làm quan cho nhà Tây Sơn
Làm đến chức Hữu thị lang bộ Hộ, tước Bính Phong hầu.
Năm 1802 (Nhâm Tuất)
Nhà Nguyễn Tây Sơn – Cảnh Thịnh 10 – Gia Long 1
[Nhà Tây Sơn bị nhà Nguyễn tiêu diệt]
Về sống ẩn ở quê nhà.
Năm 1826 (Bính Tuất)
Nhà Nguyễn – Minh Mạng
Làm bài văn khấn thần xin tu sửa lại đình Hoa Xá
5. Tác phẩm
Tập Sóc Nam hành kính (trên con đường xuyên Bắc Nam) bằng chữ Hán, 26 bài thơ (tính theo đầu đề), 2 bài phú, 22 bài văn và một số câu đối.
6. Vinh danh
Đường Ngô Thì Trí ở quân Sơn Trà, Tp. Đà Nẵng
7. Tham khảo
a) Internet
ngotoc.vn: Ngô Thời Trí
traonha.wordpress.com: Họ Ngô Thì – Tả Thanh Oai – Thanh Trì – Hà Nội
vi.wikipedia.org: Ngô Thì Trí
b) Ấn phẩm
Bản Phả của Hán Quốc công Ngô Lan (1477 Đinh Dậu, Hồng Đức Lê Thánh Tông)
Bản Phả chữ Hán của Ngô Ái (1871 Tân Mùi, Tự Đức 12)
Từ điển văn học của Trần Thị Băng Thanh (2004 Giáp Thân, NXB Thế giới)
Từ điển nhân vật lịch sử Việt Nam của Nguyễn Q. Thắng và Nguyễn Bá Thế (1992 Nhâm Thân, NXB Khoa học Xã hội, Hà Nội)